Mag kunst commercieel zijn

Mag kunst commercieel zijn?

Wat is dat toch met commercieel zijn en kunst, vraag ik me nog maar eens af in de aanloop naar mijn  online marketing workshop voor artiesten/musici:  “Maak ècht werk van je muziekpassie”

Wat is commercieel?

Commercieel betekent niet veel meer dan zakelijk zijn, met het doel geld te verdienen, winst te maken.

Wat is kunst?

Op het internet lees ik o.a. dat kunst “het vermogen is om dat wat in geest of gemoed leeft of gewekt is, op zodanige wijze tot uiting te brengen, dat het kan ontroeren door schoonheid. Kunst is ook een ambacht dat bedoeld is om de zintuigen te prikkelen. Kunst kan verdeeld worden in zuivere vrije kunst: Kunst om de kunst (doelend op alleen de schoonheid) en in gebonden, meer functionele  kunst. Kunst komt voort uit één van de meest fundamentele neigingen van de mens. Sinds de oertijd werden er al rotsschilderingen van jachtdieren en versieringen gemaakt.”

Veel kunst is gevoed door en gemaakt voor een religie of had een functie daarin, wat betreft rituelen bijvoorbeeld.

Kunst verkopen

Wanneer je kunst wilt gaan verkopen, dus commercieel maakt, ga je kunst als dienst (concert) of product (schilderij) op de markt brengen en er geld mee verdienen. Je passie is je beroep geworden  en je bent een professioneel kunstenaar. Je hebt van je hobby je beroep gemaakt en meestal een studie gevolgd om de kunstvorm zowel ambachtelijk als artistiek zo goed mogelijk te ontwikkelen. Om hier, nog maar eens gezegd en niet onbelangrijk, geld mee te verdienen.

Waar komt dan toch die negatieve associatie met commercieel vandaan?

Het heeft denk ik te maken met van waaruit kunst begint. Een gemoedsuiting die schoonheid schept en ontroert. Vanuit het diepst van de ziel wordt schoonheid geschapen, zonder effectbejag en zonder gedachtes aan geld verdienen.
Deze schoonheid brengt ontroering, troost, verbinding en/of vreugde voor een ander. Eigenlijk als bijproduct. Maar wel heel wezenlijk! Geld verdienen is echter meestal niet het beginpunt.

Redenen om te werken

Er kunnen verschillende redenen zijn in deze moderne tijd waarom je gaat werken: Geld verdienen (leven moeten we allemaal), een bijdrage willen leveren (vooral in dienende beroepen), zelf vervulling ervaren (als artiest of ook als arts bijvoorbeeld), en als ondernemer een zekere mate van vrijheid willen ervaren.

Wanneer je nu als kunstenaar je bewust bent van de waarde die jouw kunst, je muziek of schilderij voor anderen heeft, omdat het ontroering oproept bijvoorbeeld, kun je deze presenteren als een zeer waardevolle bijdrage aan de samenleving. Die je zelf ook nog eens veel vervulling geeft. Hoe mooi is dat!?

Marketing strategie

Maar hoe verkoop je dat nou? Daar heb je een marketing strategie voor nodig.

En één strategie gaat uit van het helpen van je doelgroep. In deze strategie wordt een behoefte van je publiek, door jou als artiest vervuld.

Heb je wel de juiste doelgroep?

Daarvoor moet je eerst jouw doelgroep, je publiek kennen en weten wat die verlangt. Sluit dit aan bij wat jij te bieden hebt? Of wat jij wilt en kunt bieden?

Daar kan al iets misgaan. In hoeverre laat je je oren hangen naar een doelgroep, al of niet bewust. Wat bijvoorbeeld te denken van een ingekorte ‘Mattheus Passion’ met een koor van 2000 mensen, toegankelijk voor een veel bredere en grotere doelgroep? Mag dat? Het verdient vast beter en is dus commerciëler. Maar je hebt wel een groot publiek kennis laten nemen van de schoonheid van Bach’s meesterwerk. Hopelijk wordt je publiek geraakt en wordt de behoefte aan troost zelfs wel vervuld!

Neem je jezelf als kunstenaar wel serieus?

Kun je de doelgroep laten bepalen wat en hoe jij kunst maakt? Komt er dan geen effectbejag om de hoek kijken? Ga je dan niet schmieren op dat podium, neem je jezelf als kunstenaar dan nog wel serieus, doe je recht aan een compositie? En dat allemaal om je doelgroep te laten betalen voor jouw bijdrage. Je bent alleen maar commercieel bezig en verliest de definitie van Kunst uit het oog. En zo wordt ‘commercieel’ dus een vies woord. En commercieel zijn als kunstenaar/musicus lijkt besmet.

Maar er is natuurlijk voor iedereen een keuze hoe je er mee omgaat.

Volgens mij kun je heel integere kunst maken, schoonheid scheppen, die ontroert en waar ‘gewoon’ voor betaald wordt, want het is een beroep en geen hobby meer. En juist nu, in het huidige zeer onvriendelijke culturele klimaat is het meer dan nodig dat te beseffen.

Ooit zong ik met een ensemble in The States en had onze impresario  een zogenaamd ‘Community concert’ voor ons geregeld. Met een heel breed en groot publiek met over het algemeen niet zulke goed getrainde klassieke muziek oren. Eén reactie op ons optreden, dat bestond uit een heel lang programma met overwegend oude, ingewikkelde vocale muziek, vergeet ik nooit.
“That’s how you lose your audience!”

Ja, dat snapte ik toen al. Maar wij wilden die, in onze ogen prachtige ingewikkelde vocale muziek ten gehore brengen. We hadden ook een swingend kort programma met close harmonie nummers kunnen zingen, stond ook op ons repertoire, heel integer dus, maar daar kozen we toen niet voor.
Dit was eens en nooit weer van beide kanten.

Achteraf best jammer misschien.

We hadden best wat commerciëler kunnen zijn en daar bewust voor kunnen kiezen.

Hoe denk jij over kunst en commercieel zijn?

Ik vind het best een lastige en pretendeer hier absoluut niet de waarheid in pacht te hebben. En ik zal ook niet snel oordelen, want ik ben er van overtuigd, dat wanneer je ècht werk maakt van je passie, er dus ook ècht geld mee mag verdienen! En dus commercieel mag zijn in de goede zin van het woord.

Ik lees je reactie graag.

Als dank daarvoor krijg je van mij een oefening waarmee je 100% meer kans hebt je doelen te bereiken. Zomaar gratis!

Succes en graag tot hoors!

Klankvolle groet, Marjolein

Click Here to Leave a Comment Below
Marja Polderman - 11 februari, 2020 Antwoord

Hoi Marjolein, kunst maken (in welke vorm dan ook) is ook een vorm van arbeid en dat mag zeker geldelijk beloond worden. Van dat geld kunnen weer nieuwe kunstvormen gemaakt worden en kunnen de fans weer van genieten. Liefs, Marja

    Marjolein Koetsier - 11 februari, 2020 Antwoord

    Precies en zo ist maar net!Dank voor je reactie Marja!!

Tjeerd de Haan - 13 februari, 2020 Antwoord

We hebben al eens eerder kontakt gehad. Ik was de man van die pianoconcerten. Heb in mijn serie Kaarslichtconcerten Nieuwegein (helaas voorbij) 27 concerten georganiseerd voor een breed publiek. Met veel sukses! Er waren gemiddeld zo’n 250 bezoekers. En dat voor een “gewoon” pianoconcert op de zondagmiddag. Waar is waar; ik deed geen recht (wat heet) aan de “artistiek vrijheden” van de pianist maar wel recht aan de muzikale behoeften van mijn publiek. Met leuke gevolgen: volle zalen, een dankbaar publiek (dit is bijna de ultieme beloning voor een concertorganisator) en een goed gevulde portemonnee. Om lekker na gedane inspanningen ff lekker voor uit te gaan eten …… en alvast het volgende concert ” voor te bereiden”.
Concerten organiseren is natuurlijk ook een vorm van kunst. Zorg dat je hieraan wat overhoudt. Zo niet dan leid je verlies en is het ook gelijk gebeurd met de serie. Je mòet commercieel bezig zijn. Het mooiste voorbeeld hiervan is André Rieu. Wat doet hij het goed!! Wie zou anders dit soort muziek moeten brengen?
Nog een laatste hartenkreet: stop met het subsidiëren van allerlei kunstvormen. Dodelijk voor het ontwikkelen van initiatieven om de muziek toegankelijker te maken voor een breder publiek! Moeten we dan altijd onze oren laten hangen naar dat achterlijke publiek?? Ja dat moet!! Overigens is niet het publiek achterlijk (en ook nooit geweest) maar sommige muzikale smaakmakers.
Hart. groet,
Tjeerd de Haan
030-606 1183
Over het suksesvol organiseren van een (piano)concert heb ik een artikel geschreven. Je kunt dit downloaden van mijn site pianoconcerten.nl door in de rechterkolom op het betreffende artikel te klikken.

    Marjolein Koetsier - 13 februari, 2020 Antwoord

    Dank je wel Tjeerd voor je uitgebreide zinnige reactie. Mooi hoe jij je concertserie van de grond hebt gekregen. Wat betreft stoppen met subsidie ben ik het niet helemaal met je eens en ik zou het woord achterlijk, voor wie dan ook niet zo snel in de mond nemen, maar ieder zijn mening wat dit betreft. Bovendien wordt het dan al snel politiek. Ik merk alleen wel dat er ontzettend veel is wegbezuinigd in de kunstensector, (wat ik wel erg vind, want eenmaal iets afgebroken krijg je het niet zo maar weer in de stijgers, laat staan opgebouwd) en dat je als musicus veel beter moet weten wat en hoe je dan wel geld moet verdienen.
    Ik hoop dus met dit blog de artiest/musicus aan te zetten tot nadenken over commercieel zijn. Artistiek is het uitgangspunt maar je mag ook verkopen!
    Grt, Marjolein.
    p.s. Ik heb je artikel eerder gedownload en gelezen. Heel waardevol! Dank je wel!

Martje - 27 februari, 2020 Antwoord

Als het goed is, is er altijd een wisselwerking tussen de kunstenaar en het publiek als performer. Het blijft balanceren tussen de persoonlijke drive en waar het publiek staat. Contact,communicatie daar draait het om.. Ook non-verbaal.
Mensen helpen hun (zang) stem te ontwikkelen is ook een dienend beroep.. En daar mogen we voor betaald worden.
M.i leven we in een tijd van grote transformaties.. En als muziek-, zanglessen of andere kunstvorm- educatie niet als luxe gezien zou worden (hoge btw), wat neurowetenschappers ook aan tonen dat het gezond is, dan zou het meteen betaalbaarder worden voor meer mensen. Ja dit is weer politiek, want beleidskeuzes. Maar ook de kunstzinnigen moeten hun huis en brood betalen. En voor balans heeft iedereen eigenlijk fysieke beweging EN kunstbeoefening nodig. Ik probeer het nu laagdrempeliger te brengen ” vroeger zong ieder z’n eigen lied” en richt me meer op het proces dan op grote vocale doelen.. Die komen ongemerkt dan toch.

    Marjolein Koetsier - 24 september, 2020 Antwoord

    Mooi Martje en heel herkenbaar!!

Leave a Comment: